galería cefvigo

             PAISAXES

MANUEL SENDÓN

PAISAXES INTERIORES

Tense fotografado e reproducido tantas veces a paisaxe, que se ten convertido nun decorado, nun fondo inocuo na vida cotiá. Fotografías de vistas espectaculares penduradas nas paredes das tendas, oficinas e restaurantes son unha proba da distancia, mediatizada e ampliada pola contemplación condicionada da fotografía, que afasta o home moderno do seu contorno. O exterior é algo case totalmente internalizado e domesticado. Reducida a unha imaxe aceptábel, a natureza xa non é algo sen límites, senón que está limitada por un marco e unha parede.

Estas vistas estereotipadas e anónimas (rara vez se pode identificar o lugar, nin se dá un recoñecemento por parte do espectador) representan a devaluación do real por símbolos do real. A imaxe convértese nun fetiche, nunha mercadería, reprodúcese e redúcese a un referente imaxinario.

Xa non é real, é hiperreal, "algo real sen orixe ou realidade". O seu propósito non é representar unha realidade senón representar unha ideoloxía de pracer e consumo. Como as mercaderías, as imaxes son intercambiábeis, ninguén nota a diferencia.

Para un fotógrafo serio como Manuel Sendón debe ser frustrante (pero ao mesmo tempo fascinante) observar cómo estas imaxes fotográficas ubicuas e sen significado serven a un propósito tan banal. Sen embargo el tamén participa do patetismo e das ironías da situación. Devolve a realidade, no sentido de realidade social, a este "tráfico" na fotografía, mostrando o espacio entre a imaxe idealizada e a dura realidade. Uns homes séntanse resignados e apáticos nunha sala de espera que ten nunha das súas paredes unha fotografía dunha bandada de paxaros planando. Un grupo de homes xoga ás cartas nunha esquina dun bar, completamente alleos a unha espectacular fervenza que hai na parede detrás deles. Os restaurantes seducen e calman os seus clientes con murais dunha natureza vizosa, pero ¿pode esta mesma imaxe quitar o tedio cotián das mentes dos camareiros? É como se todas as imaxes que Sendón descobre nas paredes destes lugares de consumo fosen desprazadas, en ningures se corresponden coa realidade. O espacio entre realidade e experiencia toma proporcións grotescas e surrealistas nas fotos de Sendón de xente diante dun fondo que consiste nunha paisaxe producida e impresa a grande escala. Non só se reproducen e subverten as convencións da fotografía turística, senón que o esmagamento do fondo serve tamén para enfatizar a realidade concreta, non idealizada e vivida da persoa en primeiro plano. Non é probábel que esta persoa estivese nunca no sitio diante do que aparece; en calquera caso, estes sitios non existen en realidade, só como imaxes.

O horizonte de New York como fondo dun grupo de rapaces que xogan ao futbolín non é máis real nin ten máis significado que a frase anodina de "I love NY". Roland Barthes definiu unha vez a fotografía como "Unha mensaxe sen código"; aquí temos máis unha cuestión de código sen mensaxe.

En certo modo a vacuidade destas vistas nas paredes parece ter infectado a xente que ten que vivir con elas. Parecen indiferentes á presencia destas imaxes; e aínda menos parecen identificarse de ningún xeito con elas. Quizá correrían o perigo de mergullarse na banalidade anónima desas imaxes se Sendón non se dese conta e as redimise.

Sendón revela ata que punto as imaxes fotografadas teñen invadido o contorno da xente. Como co fondo "muzak" oído nos supermercados, a función destas imaxes estereotipadas é proporcionar un acompañamento ao consumo, agradábel e aceptado culturalmente. Como Martin Parr e outros fotógrafos británicos que documentan a cultura contemporánea da mercadería, Sendón chama a atención sobre as contradicións socioeconómicas e as ironías que determinan "o custo da vida". Parte deste custo págase con moeda de fotografía, nos xéneros tradicionais que Manuel Sendón subverte e fai estraños: retrato, bodegón e paisaxe. Mentres fotógrafos como Martin Parr captan a xente no acto absurdo do consumo, Sendón móstranos como o noso contorno cotián xa está totalmente invadido pola imaxe mercantilizada. A imaxe converteuse nun telón de fondo da vida, e esta á súa vez asume o papel de actor ou accesorio. Os obxectos "reais" ou a xente nas fotos de Sendón serven como accesorios mudos dentro dunha escena artificial, un espectáculo sen substancia. Como escribiu Guy Debord en "Society of the Spectacle", o espectáculo afirma a vida social como mera aparencia, unha aparencia sen resposta, só aceptación pasiva. Pero Manuel Sendón si que ofrece unha resposta: un amábel xesto irónico de sorpresa diante das absurdas profundidades ás que baixou a imaxe. Móstranos a incongruencia que se ten producido entre a imaxe e a realidade.

Michael Gibbs